O czym jest artykuł (krótko — czytaj więcej…): analizujemy, jakie stawki składki zdrowotnej obowiązują w 2026 r., dlaczego nastąpiła zmiana, kto na niej zyska, a kto straci, oraz jak przedsiębiorcy — od mikrofirm po większe spółki — powinni się przygotować. Podaję konkretne liczby, przykładowe wyliczenia dla różnych form opodatkowania i praktyczne rekomendacje krok po kroku.
Spis treści (kliknij, aby przejść)
- Jak doszło do zmian — przyczyny i legislacja
- Ile wyniesie składka zdrowotna w 2026 — stawki i najważniejsze liczby
- Przykłady wyliczeń: mikroprzedsiębiorca, ktoś na ryczałcie, skala i liniówka
- Wpływ na przedsiębiorców: kto odczuje najbardziej?
- Opcje reagowania i rekomendacje dla firm
- Scenariusze i prognozy — co jeszcze może się zmienić?
- Kalendarz wdrożenia i co warto śledzić teraz
- Podsumowanie — konkretne kroki dla księgowości i właściciela firmy
Jak doszło do zmian — przyczyny i legislacja
Za istotnym wzrostem składki zdrowotnej na 2026 r. stoją trzy główne czynniki: koniec preferencyjnej (obniżonej) podstawy wymiaru dla niektórych przedsiębiorców, powiązanie podstawy z pełnym minimalnym wynagrodzeniem, oraz decyzje ustawodawcze rządu dotyczące finansowania systemu ochrony zdrowia i sposobu rozliczania składek w podatku. Rządowe projekty i opublikowane obwieszczenia dotyczące prognoz przeciętnego wynagrodzenia oraz rozporządzenia dotyczącego minimalnego wynagrodzenia są źródłem podstawowych założeń tych zmian. Gov.pl+1
Ile wyniesie składka zdrowotna w 2026 — stawki i najważniejsze liczby
Najważniejsza, minimalna miesięczna składka zdrowotna dla przedsiębiorców w 2026 r. jest prognozowana/potwierdzona na poziomie 432,54 zł. To oznacza wzrost o około 37% w stosunku do poziomu z 2025 r. (314,96 zł). W praktyce zmianę tę tłumaczy powrót do zasad obliczania składek od 100% podstawy wyliczonej od minimalnego wynagrodzenia (zamiast preferencyjnych 75% w poprzednim okresie). Symfonia+1
Dodatkowe wnioski z branżowych analiz:
- Podwyżka miesięczna minimalnej składki = ~+117,58 zł (różnica między 314,96 zł a 432,54 zł). Poradnik Przedsiębiorcy
- W zależności od formy opodatkowania (skala, podatek liniowy, ryczałt) zasady naliczania składki i jej rzeczywista wysokość dla konkretnego przedsiębiorcy mogą się różnić — patrz sekcja z przykładami.
- Rząd zabezpiecza środki i wprowadza powiązane zmiany fiskalne, np. w zakresie rozliczalności składki zdrowotnej w podatku (zmiany legislacyjne, które mają wpływ na realny koszt netto). Gov.pl
(Uwaga: powyższe kwoty są już szeroko cytowane w najnowszych opracowaniach ekspertów i firm księgowych — patrz źródła na końcu artykułu). GrantThornton+1
Przykłady wyliczeń: mikroprzedsiębiorca, ktoś na ryczałcie, skala i liniówka
Poniżej proste, praktyczne przykłady pokazujące, jak zmiana minimalnej składki może wyglądać w portfelu przedsiębiorcy. Liczby są ilustracyjne i oparte na publicznie dostępnych obliczeniach prognoz.
- Przedsiębiorca na „minimalnej” podstawie (miesięczna minimalna składka)
- 2025: składka zdrowotna = 314,96 zł
- 2026: składka zdrowotna = 432,54 zł
- Różnica: +117,58 zł / miesiąc → +1 410,96 zł / rok. Poradnik Przedsiębiorcy
- Przedsiębiorca rozliczający się ryczałtem (przykład przychodu 5 000 zł)
- W zależności od zasad naliczania (procent od przychodu/próg przychodów), składka może być wyższa niż minimalna i skokowo wzrosnąć w 2026 r. — eksperci podają, że przy przychodach około 5 000 zł miesięcznie składka może się zbliżyć do ~450 zł lub więcej. Medonet
- Przedsiębiorca na podatku liniowym lub skali
- Dla osób, których składka zdrowotna była powiązana z dochodem (np. przy wyższych dochodach składka procentowa), wzrost minimalnej składki będzie mniej dotkliwy procentowo, ale koniec możliwości odliczenia składki od podatku (i inne zmiany legislacyjne) zwiększają realne obciążenie netto. Gov.pl
(Przy większych dochodach i zależnościach procentowych konieczne jest liczenie dla konkretnego przypadku — księgowy powinien przygotować symulację.)
Wpływ na przedsiębiorców: kto odczuje najbardziej?
- Mikrofirmy i samozatrudnieni — największy procentowy ból: dla nich wzrost minimalnej składki oznacza istotne zwiększenie stałych kosztów prowadzenia działalności. Dla przedsiębiorców z niskimi marżami może to być czynnik skłaniający do zawieszenia działalności lub przejścia na etat. Poradnik Przedsiębiorcy+1
- Firmy korzystające z Małego ZUS Plus — wzrost podstawy minimalnej wpływa na wpisy w przedziale i może skutkować podwyżką składek nawet przy zachowaniu preferencyjnej ulgi (jej zakres się zmienia). Symfonia
- Osoby na ryczałcie — potencjalnie skok kosztów, jeśli składka ryczałtowa zostanie przeliczone na nowych zasadach (w praktyce dla wielu oznacza to wyższą miesięczną opłatę). Bizky+1
- Przedsiębiorcy o wyższych dochodach — wpływ procentowy jest mniejszy, ale usunięcie możliwości odliczeń lub zmiany w zasadach podatkowych (np. rozliczanie składki) podwyższają realny koszt prowadzenia działalności. Gov.pl
Dodatkowy efekt: wyższe składki społeczne i zdrowotne wpływają też na koszty zatrudnienia — pracodawcy płacą więcej za zatrudnionego, co przekłada się na analizę opłacalności nowych miejsc pracy. Księgowość Infor
Opcje reagowania i rekomendacje dla firm (co warto zrobić teraz)
- Szybka symulacja kosztów — poproś księgową/biuro rachunkowe o obliczenia na 12 i 24 miesiące: nowe stawki ZUS + zmiany w podatku. To powinno być priorytetem.
- Przejrzyj formę opodatkowania — w niektórych przypadkach zmiana formy (np. z ryczałtu na liniowy lub odwrotnie) może ograniczyć negatywny efekt. Konieczna jest analiza indywidualna.
- Przegląd cen i marż — w wybranych branżach trzeba rozważyć umiarkowane korekty cen, oszczędności kosztowe lub optymalizację zatrudnienia.
- Negocjacje z kontrahentami/klientami — wprowadzenie klauzul waloryzacyjnych lub stopniowych podwyżek może ochronić płynność.
- Program oszczędności i automatyzacja — inwestycje jednorazowe w automatyzację księgowości lub procesów mogą amortyzować wzrost stałych kosztów.
- Monitorowanie legislacji — zmiany mogą docierać stopniowo; śledź komunikaty rządowe i branżowe. Gov.pl+1
Scenariusze i prognozy — co jeszcze może się zmienić?
- Scenariusz podstawowy (obecne założenia): minimalna składka ~432,54 zł; brak ulg powoduje realny wzrost obciążeń. (To obecna, szeroko cytowana prognoza). Symfonia+1
- Scenariusz pesymistyczny: dalsze powiązanie składek z rosnącymi prognozami przeciętnego wynagrodzenia i ewentualne kolejne korekty legislacyjne mogą zwiększyć obciążenia — ryzyko większego odpływu mikroprzedsiębiorców. GrantThornton
- Scenariusz łagodniejszy: interwencje polityczne (np. przedłużenie niektórych ulg lub ulgi celowane dla określonych branż) — możliwe, ale wymagają decyzji rządowych i zabezpieczeń budżetowych. Gov.pl
Kalendarz wdrożenia i co warto śledzić teraz
- Do końca 2025 / początek 2026: oficjalne rozporządzenia i obwieszczenia mają potwierdzać podstawy wymiaru (przeciętne wynagrodzenie, minimalne wynagrodzenie). To moment, w którym kwoty stają się ostateczne. Symfonia+1
- Luty 2026 (i dalej): prognozowany moment wejścia w życie nowych zasad naliczania składek zdrowotnych dla wielu przedsiębiorców — warto od tej daty mieć gotowe symulacje. Poradnik Przedsiębiorcy
- Bieżące: śledź komunikaty Ministerstwa Finansów, ZUS i oficjalne publikacje rządowe; biura rachunkowe będą publikować tabele z wyliczeniami dla poszczególnych form opodatkowania. Gov.pl+1
Podsumowanie — konkretne kroki dla księgowości i właściciela firmy
- Policz nowy ZUS dla Twojej firmy w wariancie „najgorszym” i „najbardziej prawdopodobnym”.
- Porównaj wpływ na marżę i płynność; przygotuj plan cenowy lub kosztowy.
- Skonsultuj formę opodatkowania z doradcą podatkowym — zmiana może być korzystna.
- Zadbaj o komunikację z klientami i kontrahentami (jeśli zmiany cenowe będą konieczne).
- Monitoruj kolejne akty prawne — rząd może wprowadzać korekty lub dodatki dla wybranych grup.
Leave a Reply